سه ماهه اول بارداری، دورهای از هفته اول تا سیزدهم بارداری است. این دوره برای خیلی از زنان بسیار استرسزا است. بدن متاثر از هورمونهای مختلف تغییر میکند. بسیاری از علائم بارداری میتواند رخ دهد و اغلب از لحاظ عواطف و احساسات میتواند بسیار حساس باشد. تمام اعضای مهم کودک در این مرحله تشکیل میشوند. قلب میتپد، مغز و سیستم عصبی شکل میگیرند. در اولین معاینه سونوگرافی در هفته نهم تا دوازدهم بارداری فرزند خود را برای اولین بارخواهید دید. باید بدانید که هفتههای اول بعد از لقاح بسیار حیاتی است. در این دوره حساس، ۸۰ درصد از کل سقط جنین اتفاق میافتد. هرچه بارداری بیشتر پیشرفت کند، خطر کاهش مییابد. در هفته پانزدهم بارداری، خطر سقط فقط یک تا سه درصد است.
تغییر هورمونی و تغییرات جسمی
بدن شما از روز اول بارداری شروع به تغییر میکند. این به دلیل هورمونهای است که در حال حاضر به طور فزایندهای آزاد میشوند. پروژسترون و هورمون hCG پوشش رحم و بافت همبند را شل میکنند تا جنین بتواند کاشته شود و سپس بدون مانع رشد کند. استروژن باعث رشد پستانها در اوایل بارداری میشود و بدن را برای دوره آینده شیردهی آماده میکند. تغییرات هورمونی ممکن است با علائم بارداری همراه باشد. شایعترین آنها شامل حالت تهوع و استفراغ، حساسیت به لمس در پستانها، خستگی یا بیخوابی استند. برخی از خانمها در این مدت به خصوص به بوها و طعمها حساس میشوند. برخی متوجه میشوند که بیشتر از گذشته نیاز به دستشویی رفتن دارند. هورمون پروژسترون همچنین مسئول افزایش میل به دفع ادرار است. ماهیچههای اطراف مثانه را شل میکند، که حتی در برابر فشار خفیف واکنش نشان میدهد. قلب شما نیز با شدت بیشتری میتپد. این به این دلیل است که اکنون خون بیشتری را به بدن شما پمپ میکند. رگهای خونی شما اکنون در حال گشاد شدن است که میتواند عوارض جانبی مختلف را به همراه داشته باشد. رگهای عنکبوتی یا سیاهرگهای واریسی مانند خونریزی بینی، انسداد بینی یا خونریزی لثه بخشی از آن هستند. بسیاری از خانمها سه ماهه اول بارداری را استرسزا تجربه میکنند. آنها معمولاً در سه ماهه دوم بارداری احساس بسیار بهتری دارند.
رشد کودک از هفته اول تا ششم بارداری
بعد از تخمک گذاری، تخمک به سمت رحم حرکت میکند. در لحظه لقاح، هنوز در لوله رحمی است. سلول زنده، زیگوت (Zygote)، سپس حرکت میکند و در مخاط رحم لانه میکند. بعد از هفته چهارم بارداری، جنین یک تا دو میلی متر اندازه دارد، در هفته ششم بارداری تا چهار میلی متر رشد میکند. سپس تنه و سر به وضوح در شکل کلی مشخص میشوند، همانطور دستها و پاها نیز دیده میشوند. رشد ریهها، لوله عصبی و سلولهای عصبی آغاز میشود.
دوقلوها، سه قلوها و بیشتر از آن
گاهی اوقات چندین تخمک به طور همزمان بارور میشوند. سپس دوقلو در راه است، شاید حتی سه قلو یا چهارقلو. در موارد دیگر، تقسیم سلول بارور شده بلافاصله پس از لقاح اتفاق میافتد. سپس از دوقلوها یا چندقلوهای یکسان صحبت میشود. بارداری چندقلویی اولین بار توسط معاینه سونوگرافی در هفته نهم بارداری تأیید میشود.
رشد کودک در هفته هفتم و هشتم بارداری
جنین از بالا به پایین رشد میکند. شما میتوانید ببینید که سر نسبتا بزرگ است. به آهستگی چهره پدیدار میشود. دهان و نوک بینی قابل تشخیص است و پلکها در بالای چشمهایی که هنوز باز هستند ظاهر میشوند. مغز در حال حاضر سیگنالهایی را ارسال میکند و به تکانهها پاسخ میدهد. اما نه تنها چیزهای در اطراف سر اتفاق میافتد، بلکه ستون فقرات نیز در حال شکل گیری است و اندامهای داخلی نیز رشد میکنند. جنین در پایان ماه دوم بارداری حدود ۱۵ میلیمتر طول دارد. طی اندازهگیری سونوگرافی، پزشک تعیین میکند که فاصله بین راس سر و استخوان لگن کودک چقدر است. میتوانید بفهمید که کودک شما به موقع رشد میکند یا خیر. اصطلاح طول راس سر به اختصار SSL است. این علامت اختصاری در دفترچه مراقبت مادر(Mutterpass)، جایی که میزان اندازهگیری شده وارد میشود، نیز استفاده میشود.
رشد کودک در هفته نهم تا دوازدهم بارداری
در اولین معاینه سونوگرافی در هفته نهم تا دوازدهم بارداری فرزند خود را برای اولین بار خواهید دید. ضربان قلب کودک نیز در این سونوگرافی قابل تشخیص است. در هفته نهم بارداری تمام اندامهای داخلی کودک شکل میگیرند. از این پس دیگر ما نه از جنین بلکه از کودک در بطن صحبت خواهیم کرد. استخوانهای جمجمه که تا مدتها نرم و غضروفی باقی میمانند، در اطراف مغز میپیچند، که کاملاً محافظت نشده است. رشد صورت ادامه مییابد، گوشها دیده میشوند و جوانههای دندانهای شیری در حال شکل گیری است. تنه، اندامها و اندامهای جنسی نیز تغییر میکنند. انگشتان پا و انگشتان دست قابل تشخیص میباشند. در پایان ماه سوم بارداری، جنین بسیار فعال است. اما حرکات او هنوز برای شما محسوس نیست. اندازه کودک در پایان سه ماهه اول بارداری، حدود شش سانتیمتر است.
معاینات در سه ماهه اول بارداری
در سه ماهه اول بارداری، معمولاً دو نوبت معاینات مقدماتی وجود دارد که نتایج آن در دفترچه مراقبت مادر (Mutterpass) ثبت میشود. در معاینه اول، بارداری تأیید میشود. در حدود هفته نهم بارداری، معاینه اول با سونوگرافی دنبال میشود.